HARİCEN TAHSİL İLE İCRA DOSYASI NASIL KAPANIR ?

I-) HARİCEN TAHSİL NASIL YAPILIR

A- ) Haricen Tahsil Nedir ?

Haricen tahsil, alacağın icra veznesi dışında ifa edilmesi, yani borcun icra dosyasına değil doğrudan alacaklıya ödenmesi durumudur.

Borç maddi anlamda sona erse dahi, icra dosyası ve dosyaya bağlı işlemler, dosyaya usulüne uygun beyan ve talepler sunulmadıkça kendiliğinden sona ermiş sayılmayabilir. Özellikle dosya kapsamında banka e-haciz, tapu ve araç haczi, maaş haczi ve üçüncü kişi ihbarnameleri bulunuyorsa, borç haricen tahsil edilmiş  olsa dahi şerhlerin kurum kayıtlarında fiilen devam ettiği, bu nedenle satış, temlik ve kredi işlemleri gibi tasarruflarda sorun yaşandığı görülmektedir.

Bu sebeple haricen tahsil sonrası dosyanın düzgün şekilde kapatılması için aşağıdaki adımları takip etmek gerekir:

• Haricen tahsil beyanının dosyaya sunulması
• Takibin kapatılması veya dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edilmesi
• Dosyada mevcut tüm hacizler yönünden açıkça fek talep edilmesi
• Müdürlüğün çıkaracağı harç/masraf kalemlerinin doğru kalemden ödenmesi

En hızlı ve sorunsuz yöntem çoğu dosyada alacaklı veya vekilinin UYAP üzerinden açık irade beyanı içeren dilekçeyi sunmasıdır. Uygulamada müdürlükler, takibin kapatılabilmesi için çoğunlukla alacaklının alacağın kalmadığına dair beyanını aramaktadır. İşlem tesis edildikten sonra ise yalnızca dosya ekranındaki işlem yapıldığına dair kayıt ile yetinilmemelidir. Aksine banka, tapu-tescil, işveren ve üçüncü kişi kayıtlarında hacizlerin durumları da ayrıca kontrol edilmelidir.

B-) Dosyaya Sunulacak Evraklar

1-) Dosyanın Kapatılması Talebi

Dosyaya sunulacak dilekçede, icra müdürlüğünce tereddüde mahal vermeyecek şekilde değerlendirme yapılabilmesi bakımından alacağın sona erdiğine ilişkin iradenin açık ve net biçimde ortaya konulması gerekir.

Bu kapsamda dilekçede;

• Borcun haricen tahsil edildiği
• Alacaklı bakımından alacak kalmadığı
• Buna bağlı olarak takibin kapatılması veya dosyanın işlemden kaldırılması yönünde karar verilmesinin talep edildiği belirtilmelidir.

Uygulamada, söz konusu irade beyanı çoğunlukla borcun haricen tahsil edildiği ve alacaklının takip konusu alacak bakımından herhangi bir talebinin kalmadığı açıkça belirtilmek suretiyle ortaya konulmaktadır. Bu kapsamda, takibin kapatılmasına veya dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmektedir. Anılan beyan ve talepler, UYAP sistemi üzerinden ilgili icra dosyası seçilmek, uygun evrak ve talep türü kullanılmak suretiyle hazırlanıp güvenli elektronik imza ile dosyaya sunulabilmektedir.

2-) Hacizlerin Fekki (Kaldırılması) Talebi

Haricen tahsil ve takipten feragat beyanı tek başına her zaman hacizlerin kurum kayıtlarından otomatik şekilde silinmesini sağlamamaktadır. Dosyada tesis edilmiş banka e-hacizleri, tapu hacizleri, araç hacizleri, maaş ve ücret haczi ve üçüncü kişi ihbarnameleri gibi kayıtlar ayrıca fek edilmedikçe ilgili kurumlar nezdinde kayıtlı kalabilmektedir.

Bu nedenle dilekçede, dosya kapsamında konulan tüm hacizlerin fekki yönünde talep ayrıca ve açık biçimde yer almalıdır. İşlemlerin hızlandırılması bakımından, bilinen hacizlerin mümkün olduğunca tek tek belirtilmesi tercih edilmelidir.

İspat ve mahsup tartışmalarını önlemek bakımından mümkünse açıklama kısmına dosya bilgisi yazılması önerilir.

Alacaklı veya alacaklı vekili tarafından sunulacak dilekçede alacağın tamamen tahsil edildiği ve takibin kapatılması ve işlemden kaldırılması talebi ile dosyadaki tüm hacizlerin fekkinin istendiği açıkça belirtilmelidir. Dosyada birden fazla haciz türü mevcut ise, işlemlerin hızlı yürütülebilmesi adına hacizlerin liste halinde sunulması uygulamada süreci belirgin ölçüde kolaylaştırır.

C-) Harç ve Masraflar Nasıl Ödenir ?

Haricen tahsil hâlinde uygulamada en fazla tereddüt yaratan hususlardan biri, dosya ekranında görülen harç ve masraf kalemleridir. Zira borcun ödenmiş olması, dosyada daha önce gerçekleştirilen tebligat, posta, müzekkere, haciz ve benzeri takip işlemleri nedeniyle doğmuş giderleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ayrıca bazı işlemlerin tesis edilebilmesi, müdürlükçe belirlenen belirli masraf kalemlerinin ödenmesine bağlı olabilmektedir.

Bu nedenle ödeme yapılmadan önce, dosyada hangi kalem için hangi tutarın tahakkuk ettirildiği açık biçimde tespit edilmelidir. Nitekim yanlış masraf veya harç kalemi üzerinden yapılacak ödeme, eksik ya da hatalı tahsilat sonucunu doğurabileceği gibi, talep edilen işlemin gecikmesine de yol açabilmektedir. Uygulamada ödemeler; icra veznesine dosya numarası bildirilmek suretiyle, UYAP ödeme ekranları üzerinden ilgili kalem seçilerek veya müdürlüğün yönlendirdiği usule göre gerçekleştirilmektedir.

Harçlar Kanunu ile icra harçlarına ilişkin düzenlemeler uyarınca, icra takiplerinde tahsil harcı başta olmak üzere bazı harçlar nispi nitelik taşımakta; tahsilatın dosya içinden veya dosya dışından yapılmasına göre farklı sonuçlar doğabilmektedir. Haricen tahsil hâlinde de, takip dosyasında tahsil, kapatma ve fek işlemlerine bağlı çeşitli harç ve masraf kalemleri ortaya çıkabilmektedir. Bu itibarla, haricen tahsil beyanının dosyaya sunulmasından sonra müdürlükçe tahakkuk ettirilen kalemler, dosyanın niteliğine ve daha önce tesis edilen işlemlere göre değişebileceğinden, ödeme bakımından esas alınması gereken tutar dosya ekranında görülen kalem olmalı; ödeme de buna uygun şekilde tamamlanmalıdır.

GÜNCEL POSTA/TEBLİGAT MASRAFLARI

Dosyada yer alan posta gideri, tebligat gideri ve müzekkere gideri kalemleri, PTT’nin yürürlükteki ücret tarifesine göre belirlenmekte olup icra müdürlüğünce UYAP içindeki dosya ekranına yansıtılan tutar esas alınarak yatırılmakta ve işlem bu ödeme üzerine tesis edilmektedir.

26.01.2026 tarihli PTT ücret tarifesine göre normal tebligat 100 grama kadar 210 TL, 250 grama kadar 270 TL, 500 grama kadar 290 TL, 1.000 grama kadar 300 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 35 TL ilavelidir. MTS tebligat 100 grama kadar 245 TL, 250 grama kadar 305 TL, 500 grama kadar 325 TL, 1.000 grama kadar 335 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 35 TL ilavelidir.

Hızlı tebligat 100 grama kadar 420 TL, 250 grama kadar 430 TL, 500 grama kadar 470 TL, 1.000 grama kadar 520 TL; sonraki her 1.000 gram ve kesri için 70 TL ilavelidir. Ayrıca sık kullanılan ek hizmetlerde taahhüt 65 TL, alma haber 35 TL (e-posta ile 17,50 TL) ve cevap istemli 110 TL olarak uygulanmaktadır.

Dosyada görülen posta veya tebligat gideri kalemi, hangi tebligat türü seçildiğine ve evrak ağırlığına göre değiştiğinden ödeme mutlaka dosyada çıkan kalem üzerinden yapılmalıdır.

Haricen tahsil sonrası  masraf kalemleri haricen tahsil beyanı ve kapatma ve fek sürecinde uygulamada en sık karşılaşılan masraflar;

• İşlemden kaldırma(fek) müzekkereleri için posta/tebligat gideri
• Üçüncü kişilere (İİK 89) fek bildirimleri için tebligat gideri
• Bankalara, tapuya, tescile yazılan yazılar için posta gideri
• Dosyada daha önce yapılmış tebligat ve haciz işlemlerinden kalan posta masraf bakiyesi şeklindedir.

Bu kalemler dosyaya yansıdığında, işlemlerin gecikmemesi için dosyada çıkan tutarlar üzerinden ve doğru kalem seçilerek ödeme yapılmalıdır.

II-) DOSYADAKİ HACİZLER NASIL KALDIRILIR

İcra müdürlüğünce fek işlemi tesis edildikten sonra, ilgili kurumlara çoğunlukla elektronik sistemler üzerinden veya müzekkere ile bildirimde bulunulmaktadır. Bununla birlikte, kurumların kendi iç işleyişi ve kayıt güncelleme süreçleri nedeniyle, haciz, bloke ve şerhlerin fiilen kaldırılması her zaman eşzamanlı olarak gerçekleşmeyebilir. Bu sebeple, dosyada fek işleminin tesis edildiğini gösteren kayıt ve müzekkere bilgilerinin temin edilmesi ve ilgili kurum nezdinde sürecin ayrıca takip edilmesi, kısıtlamaların fiilen ortadan kaldırılmasını hızlandıran önemli bir uygulama pratiğidir.

A-) Tapu Haczi

Tapu hacizleri bakımından, icra müdürlüğünce ilgili tapu müdürlüğüne fek yazısı gönderilmektedir. Ancak haciz şerhinin tapu kayıtlarından kaldırılması, ilgili müdürlüğün işleme alma ve kayıt güncelleme sürecine bağlı olarak gerçekleşmektedir. Bu nedenle, özellikle taşınmazın devri, satışı veya sair tasarruf işlemleri söz konusu ise, yalnızca fek yazısının gönderildiği bilgisiyle yetinilmemelidir. Haciz şerhinin tapu sicilinden fiilen terkin edilip edilmediği ayrıca teyit edilmelidir.

B-)  Araç Haczi

Araç hacizlerinde, icra müdürlüğünce ilgili trafik tescil birimine fek bildirimi yapılmaktadır. Bununla birlikte, elektronik sistemler ile tescil kayıtlarındaki güncellenme süreleri değişkenlik gösterebildiğinden, fek işlemi sonrasında haciz şerhinin fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı ilgili kayıtlar üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.

C-) Üçüncü Kişilerdeki Hak ve Alacak Hacizleri (İİK m.89)

İİK m.89 uyarınca, borçlunun üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacakları haczedilebilmekte ve bu kapsamda ilgili üçüncü kişiye haciz ihbarnamesi gönderilebilmektedir. Haricen tahsil sonrasında takip dosyası kapatılıyor olsa dahi, söz konusu ihbarnamelere bağlı kesinti ve ödeme kısıtlarının üçüncü kişi kayıtlarında bir süre daha devam etmesi mümkündür. Bu nedenle dosyanın kapatılması talebi ile birlikte, ilgili üçüncü kişilere yönelik fek bildiriminin yapılıp yapılmadığı ve bu bildirimin fiilî sonucunun gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

1-) İşverenden Maaş ve Ücret Haczi

İşverene maaş haczi müzekkeresi veya İİK m.89 ihbarnamesi tebliğ edilmişse, haricen tahsil sonrası fek yazısı gönderildiğinde kesintinin durması gerekmektedir. Bordro ve muhasebe dönemine bağlı kısa gecikmeler olabileceğinden işveren muhasebesi ile teyit edilmesi önemlidir.

2-) Bankalar Nezdindeki Haciz

Bankada haciz çoğunlukla bloke, e-haciz veya İİK m.89 ihbarnamesi şeklinde görülür. Fek bildirimi gönderilmiş olsa dahi bankanın iç süreçlerine bağlı gecikmeler yaşanabileceğinden, blokajın fiilen kaldırıldığı ayrıca kontrol edilmelidir.

3-) Diğer Üçüncü Kişiler

Kira alacağı, müşteri ödemesi gibi üçüncü kişi borçları da İİK m.89 ile haczedilebilir. Haricen tahsil sonrası ilgili üçüncü kişiye fek bildiriminin ulaştığı ve ödemenin artık tarafına yapılması gerektiği bilgisi teyit edilmelidir.

III-) ÖNEMLİ HUSUSLAR

Haricen tahsil beyanı ile buna bağlı taleplerin dosyaya sunulmasından sonra, kapanış işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığının hem dosya bazında hem de ilgili kurum kayıtları nezdinde ayrıca denetlenmesi gerekir. Bu kapsamda öncelikle UYAP üzerinden dosya içeriği incelenerek, takibin durumunun güncellenip güncellenmediği, dosyanın kapatılması veya işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerin sisteme işlenip işlenmediği ve haciz kayıtları bakımından fek işlemlerinin tesis edilip edilmediği kontrol edilmelidir.

Bununla birlikte, dosya üzerinde işlem yapılmış görünmesi tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Ayrıca ilgili kurumlar nezdinde fiilî sonucun gerçekleşip gerçekleşmediği de teyit edilmelidir. Bu çerçevede, bankalar nezdindeki hesap blokelerinin kaldırıldığı, tapu ve araç kayıtlarındaki haciz şerhlerinin terkin edildiği, işveren tarafından maaş kesintisinin durdurulduğu ve üçüncü kişiler nezdinde İİK m.89 kapsamında doğan ödeme ve tasarruf kısıtlarının sona erdiği ilgili kayıt ve uygulamalar üzerinden doğrulanmalıdır.

Haricen tahsil sonrasında icra dosyasının usulüne uygun biçimde sonuçlandırılması, çoğu durumda tek bir işlemle tamamlanabilecek nitelikte değildir. Bu süreçte; haricen tahsil ve alacağın sona erdiğine ilişkin beyanın dosyaya sunulması, takibin kapatılmasının veya dosyanın işlemden kaldırılmasının talep edilmesi, dosyada tesis edilmiş tüm hacizlerin fekkinin istenmesi ve müdürlükçe belirlenen harç ile masraf kalemlerinin usulüne uygun şekilde ödenmesi işlemlerinin birlikte yürütülmesi gerekmektedir. Uygulamada dosyanın kapatıldığına ilişkin kayıt, haciz şerh ve kısıtlamalarının ilgili kurumlar nezdinde fiilen ortadan kalktığı ayrıca teyit edilmedikçe, tek başına yeterli kabul edilmemelidir.

Hak kaybı ve gecikme yaşanmaması bakımından somut dosya içeriğine göre işlemlerin alanında uzman avukat tarafından takip edilmesi önem taşır.

NOT: Bu yazımız, bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İzinsiz paylaşılması halinde, hukuki süreç başlatılacaktır.

Dike Hukuk ile iletişime geçmek için: https://wa.me/905337608453